Door de redactie van AIRecht
Bijgewerkt: 13 juni 2026. Dit is een momentopname van snel bewegende EU-consultaties; raadplegingsdeadlines kunnen schuiven. Controleer altijd de actuele datum en status via de officiële Commissie- en EUR-Lex-pagina's waarnaar hieronder wordt gelinkt.
De zomer van 2026 markeert geen nieuwe wettekst, maar wel een beslissend moment voor wie zich op EU AI Act compliance voorbereidt. In de geraadpleegde periode (stand 9 juni 2026) is in het Publicatieblad geen nieuwe uitvoerings- of gedelegeerde handeling onder de AI-Verordening verschenen, en evenmin een aangenomen of voorgestelde EU Quantum Act. De beweging is consultatief en strategisch: de Europese Commissie heeft een oproep tot bewijs geopend voor een toekomstige EU Quantum Act, voorzien voor aanname in 2026, terwijl een afzonderlijke EuroQCI-raadpleging loopt tot 24 juni 2026. Voor organisaties betekent dit dat de juridische basislijnen op dit moment stabiel blijven, maar dat hoog-risico-AI-classificatie, transparantieplichten en post-quantum-paraatheid steeds vaker onderdeel kunnen worden van het bewijsdossier. Deze pagina brengt de stand van zaken in kaart en helpt verantwoordelijken te oriënteren op wat er nu speelt.
Typische juridische vraagstukken
Organisaties die AI-systemen ontwikkelen of inkopen, lopen in juni 2026 tegen een herkenbare reeks vragen aan. Ten eerste de classificatievraag: valt een systeem onder de categorie hoog-risico uit Bijlage III, of betreft het een product-veiligheidssysteem met een eigen conformiteitsroute? De lopende raadpleging over de classificatierichtsnoeren maakt deze grens scherper, maar ook gevoeliger voor uitleg. Ten tweede de transparantievraag: welke kennisgevings- en markeringsplichten gelden bij interactie met AI, bij synthetische inhoud en bij deep-fakes? Ten derde de infrastructuurvraag: hoe verhoudt de cryptografische transitie naar post-quantum-standaarden zich tot de zorgplichten onder bestaande cybersecuritywetgeving? Wij benaderen deze vraagstukken als oriëntatie en gapanalyse — niet als een belofte van conformiteit, maar als een gestructureerde inventarisatie van waar het bewijs sterk is en waar het tekortschiet. Voor een eerste begripsbepaling biedt de begrippenlijst bij de EU AI Act een vertrekpunt, terwijl de bredere context van quantumrecht de samenhang met opkomende infrastructuurregels toont.
AI Act: de timing rond hoog-risico-classificatie
De geldende basislijn blijft de AI-Verordening (EU) 2024/1689 van 13 juni 2024, die geharmoniseerde regels voor kunstmatige intelligentie vastlegt. De actuele beweging is echter geen harde wetgeving maar zachte-rechtsvoorbereiding. De raadpleging over de transparantierichtsnoeren onder artikel 50 sloot op 3 juni 2026; de gerichte raadpleging over de classificatie van hoog-risico-AI-systemen bij de Commissie was volgens de geraadpleegde Commissiepagina (stand 9 juni 2026) open tot eind juni 2026 — controleer de exacte sluitingsdatum via die officiële pagina, omdat dit type deadline kan worden verlengd of verschoven. Deze raadpleging is voor veel organisaties de belangrijkste levende deadline, omdat zij precies de grens test tussen product-veiligheidssystemen en de Bijlage III-systemen die de gezondheid, veiligheid of grondrechten wezenlijk kunnen raken.
De wettekst zelf maakt de inzet duidelijk. De verordening bepaalt in essentie dat aanbieders van hoog-risico-AI-systemen moeten zorgen dat hun systemen voldoen aan de eisen van afdeling 2 van de verordening (artikel 16, AI-Verordening (EU) 2024/1689). Wie nu deelneemt aan de raadpleging of het eigen systeemportfolio inventariseert, bepaalt mede hoe die grens straks in de praktijk wordt getrokken. De afweging tussen toezicht en innovatie raakt bovendien aan ethiek en grondrechten, die in de risicoclassificatie een hoofdrol spelen, en aan de privacywetgeving onder de AVG, waarvan de transparantie- en rechtmatigheidsbeginselen parallel blijven gelden naast de AI-specifieke verplichtingen.
EU Quantum Act, EuroQCI en het bewijs dat nu wordt verzameld
De toegezegde EU Quantum Act is in dit venster verschoven van louter aandachtspunt naar een levend bewijsverzamelend signaal, zonder dat er wetstekst ligt. De quantumbeleidspagina van de Europese Commissie vermeldt dat een oproep tot bewijs openstaat om een toekomstige EU Quantum Act vorm te geven, voorzien voor aanname in 2026, met als doelstellingen onderzoek en innovatie, industriële opschaling en weerbaarheid en governance van de toeleveringsketen. Het Wetgevingstraject (Legislative Train) van het Europees Parlement vermeldt de Quantum Act nog als "aangekondigd" voor het tweede kwartaal van 2026, niet als ingediend.
Parallel daaraan loopt de EuroQCI-raadpleging over toekomstige quantumcommunicatie-infrastructuur, geopend op 26 mei 2026 en sluit op 24 juni 2026. Zij zoekt technische input voor door de Commissie gesteunde activiteiten vanaf 2027, waaronder QKD-infrastructuur en bredere knelpunten bij de uitrol van quantumcommunicatie. Het is daarbij van belang QKD en EuroQCI niet gelijk te stellen aan post-quantum-cryptografie: het zijn verschillende technische sporen. Op het snijvlak van cybersecurity geldt dat de migratie naar post-quantum-cryptografie als beleidsprioriteit is benoemd, gekoppeld aan het gecoördineerde Europese PQC-stappenplan. Voor organisaties is de praktische les dat de cryptografische transitie, beveiligde communicatie en infrastructuurzekerheid onderdeel kunnen worden van het regulatoire bewijsdossier — een terrein waarop een tijdige due diligence op regelgevende conformiteit de blootstelling in toeleveringsketens en standaardenafhankelijkheid in kaart brengt voordat een voorstel wetstekst wordt.
Het regelgevend kader
Het juridische raamwerk rond AI en quantum in de EU is gelaagd. De ruggengraat is de AI-Verordening, die per risicocategorie verplichtingen oplegt en waarvan de praktische uitleg nu via richtsnoeren wordt aangescherpt. Daarnaast blijft de cybersecuritybasislijn van belang: de NIS2-Richtlijn (EU) 2022/2555 van 14 december 2022 verplicht tot een hoog gemeenschappelijk niveau van cyberbeveiliging in de Unie. NIS2 kan relevant zijn voor risicobeheer en beveiligingsmaatregelen, maar schrijft zelf geen specifieke post-quantum-migratieplicht voor — die koppeling ligt in beleidssignalen, niet in een bindende verplichting. De gegevensbeschermingsdimensie loopt via de AVG (Verordening (EU) 2016/679), waarvan de beginselen van transparantie, doelbinding en rechtmatigheid naast de AI-specifieke regels blijven gelden. Tot slot kondigt de Commissie bredere infrastructuurmaatregelen aan — waaronder een technologisch-soevereiniteitspakket — die relevante context vormen voor rekencapaciteit, cloudafhankelijkheid en de weerbaarheid van de halfgeleiderketen. Wij behandelen dit kader als een samenhangend geheel: de juridische keuzes rond AI, gegevens en quantuminfrastructuur grijpen op elkaar in en laten zich niet in gescheiden silo's beoordelen. De analyse sluit aan bij ons werk op het terrein van EU AI Act compliance.
Veelgestelde vragen
Verandert er in juni 2026 iets bindends aan de AI Act? Nee. In dit venster is geen nieuwe uitvoerings- of gedelegeerde handeling in het Publicatieblad verschenen. De beweging is consultatief: de richtsnoeren over transparantie en over hoog-risico-classificatie worden voorbereid, met deadlines die respectievelijk al verstreken (3 juni) en nog open (eind juni; controleer de exacte datum op de officiële raadplegingspagina) zijn.
Is er al een EU Quantum Act waaraan ik moet voldoen? Nee. Er ligt geen aangenomen of ingediende wetstekst. De Commissie verzamelt bewijs voor een toekomstige Quantum Act, voorzien voor aanname in 2026. De passende houding is nu inventariseren en bijdragen aan de raadpleging, niet een bestaand nalevingsregime herontwerpen.
Wat betekent de EuroQCI-raadpleging voor mijn organisatie? Zij bepaalt mede welke quantumcommunicatie-infrastructuur de Commissie vanaf 2027 ondersteunt. Voor wie afhankelijk is van beveiligde communicatie of post-quantum-cryptografie is dit het moment om technische input te leveren en de eigen blootstelling te documenteren.
Levert AIRecht hier een nalevingsgarantie? Nee. Onze rol is oriëntatie, bewijsbeoordeling en gapanalyse. Wij brengen in kaart waar uw bewijs sterk is en waar het tekortschiet; wij claimen geen conformiteit en geven geen garanties.
Aan de slag met uw oriëntatie
De raadplegingsdeadlines van juni 2026 maken dit een vruchtbaar moment om uw AI- en quantumblootstelling in kaart te brengen. Verdiep u in de juridische ontwikkelingen via onze achtergrondpagina over EU AI Act compliance voor een gestructureerde oriëntatie op hoog-risico-classificatie, governance en bewijsvorming, en via onze pagina over quantumrecht voor de samenhang met opkomende infrastructuurregels. Zo bereidt u zich voor op basis van het actuele bewijsdossier, zonder onomkeerbare keuzes te maken voordat de wetstekst er ligt.