Innovation, Quantum-AI Technology & Law

Blog over Kunstmatige Intelligentie, Quantum, Deep Learning, Blockchain en Big Data Law

Blog over juridische, sociale, ethische en policy aspecten van Kunstmatige Intelligentie, Quantum Computing, Sensing & Communication, Augmented Reality en Robotica, Big Data Wetgeving en Machine Learning Regelgeving. Kennisartikelen inzake de EU AI Act, de Data Governance Act, cloud computing, algoritmes, privacy, virtual reality, blockchain, robotlaw, smart contracts, informatierecht, ICT contracten, online platforms, apps en tools. Europese regels, auteursrecht, chipsrecht, databankrechten en juridische diensten AI recht.

Quantum and the End of Privacy: Harvest-Now-Decrypt-Later, Quantum Sensing, and Forward-Dated Data Protection Law

Every privacy regime ever written shares one silent assumption: protection assessed today stays valid tomorrow. Quantum technology breaks that assumption twice, once by putting an expiry date on modern encryption and once by making the physically hidden measurable. This analysis maps both fronts and asks what a forward-dated privacy law would look like.

Two quantum clocks: decryption deadlines and quantum sensors

The first clock is cryptanalytic. Adversaries are recording encrypted traffic now, betting that future quantum computers will unlock it. This harvest-now-decrypt-later strategy has pushed NIST, the NSA, and the European Commission to set migration deadlines running from 2026 to 2035. Any data that must stay confidential longer than the migration takes is already exposed to that risk; if the ciphertext has been retained, only the disclosure date is open.

The second clock is metrological. Quantum gravimeters have located tunnels under real roads, and wearable magnetometers read the brain's faint magnetic signals while the wearer moves freely. This is quantum sensing: privacy intrusion without interception, where nothing is hacked because something is measured, and the physical obscurity that home and surveillance law rely on is gone before any legal safeguard applies.

How fragments collected over decades become one retroactive picture

Between these clocks sits an uncomfortable synthesis. Fragments harvested or measured across decades can be assembled retroactively by whoever gains the quantum edge first: the mosaic theory of intelligence law, extended into the future tense. The asymmetry between early quantum haves and have-nots becomes a fundamental-rights question, first examined when Mauritz Kop advised Yale Law School's Lowenstein Human Rights Project on quantum technology.

What forward-dated data protection law would change in practice

The governance proposal is concrete. Compare every dataset's sensitivity lifetime against its cryptosystem's security lifetime, and treat any mismatch as a present-day compliance gap under the GDPR's state-of-the-art standard. Calibrate post-quantum migration duties to data horizons, treat long-retained encrypted archives as liabilities, and regulate high-resolution remote sensing as the search it functionally is.

Chile's constitutional neurorights, UNESCO's 2025 neurotechnology recommendation, and the EU's coordinated post-quantum roadmap show that the pieces already exist. What is missing is the temporal frame that connects quantum computing, artificial intelligence, and privacy into a single question for regulators: protected until when, and against whom? The full analysis sets out the timelines, the case law, and the policy blueprint.

Meer lezen
Quantum ELSA and ELSPI in North America: Mauritz Kop Co-Authors a UNESCO International Year of Quantum Book Chapter

One hundred years after quantum mechanics upended physics, the United Nations proclaimed 2025 the International Year of Quantum Science and Technology and asked what the next hundred should look like. A new chapter co-authored by Mauritz Kop for a volume in the Year's scholarly program answers for one region, mapping the quantum ELSPI, the ethical, legal, social, and policy implications, of quantum technologies across the United States and Canada.

Where North American quantum governance is actually decided

The chapter's premise is practical. North America's quantum economy runs through cloud platforms and proprietary toolchains, which means the consequential governance decisions are being made in standards bodies, procurement offices, and competition policy, long before any parliament passes a dedicated quantum law. Providers of quantum hardware, benchmarks, and developer tooling shape access conditions and technical practice alongside formal regulators and standards bodies.

That reframing matters for the security agenda too. The migration to post-quantum cryptography is the region's major near-term quantum security program, driven by the prospect that future quantum computers could break today's public-key encryption, and by adversaries harvesting encrypted data now in order to decrypt it later.

How the ELSA lens widened into ELSPI

Behind the chapter stands a research field with a Stanford pedigree. Quantum ELSPI widens the classic ethical-legal-social lens to include policy, market structure, intellectual property, and national security, treating ethics as an operating model to be executed, audited, and improved. The chapter applies the same operational turn that artificial intelligence governance took when principles were translated into controls, documentation, and assurance.

The author team mirrors that ambition: quantum physicist Shohini Ghose, security scholar Lindsay Rand, legal scholar Mauritz Kop, Bruna Shinohara de Mendonça, and Karl Thibault, a multidisciplinary blend Kop has brought into international institutions before, including his work consulting UNESCO and the OECD on quantum ethics and technology policy.

What the chapter forecasts for the next five to ten years

The chapter closes with a five-to-ten-year outlook on how North American quantum technology governance is likely to evolve, from supply-chain chokepoints and export controls to sector-by-sector assurance regimes, grounded in how the ecosystem is actually structured.

For readers in government, industry, or research management, it doubles as a checklist: if your organization touches quantum systems, your cryptographic inventory, procurement clauses, and standards participation are where responsible quantum begins. The full announcement explains what the chapter argues, who wrote it, and why the UNESCO-led Year gives it unusual reach.

Meer lezen
Ingebedde AI-evaluatoren bij Anthropic en OpenAI: wat de beloften van 12 september 2026, het Senaatsontwerp van Thune, Cruz en Klobuchar en artikel 55 en 92 AI Act voor Nederlandse afnemers betekenen

Op 12 september 2026 beloofde Dario Amodei in het essay We Must Pace the Frontier dat Anthropic een team externe evaluatoren permanent in huis gaat halen, met bureaus, toegangspassen en het recht om bevindingen te publiceren zonder redactionele controle. Sam Altman zegde dezelfde dag op X toe dat OpenAI hetzelfde doet. Een dag eerder, op 11 september, meldde Politico dat senatoren Thune, Cruz en Klobuchar werken aan een wet die gevaarlijke capaciteiten vóór de release aan het Department of Commerce laat melden, met een injunction als stok achter de deur. Dit artikel legt beide ontwikkelingen naast de architectuur die de EU al heeft: artikel 55 en 92 van de AI-verordening.

Wat de belofte van 12 september 2026 inhoudt

De ingebedde evaluatoren van Anthropic beoordelen afgeronde modellen én de trainingspijplijn waarin die ontstaan, melden incidenten en mogen openbaar zeggen wanneer een schrapping door het bedrijf iets wezenlijks heeft weggenomen. Dat verschilt van het programma dat OpenAI in november 2025 beschreef, waarin externe beoordelaars een geheimhoudingsovereenkomst tekenden en OpenAI publicaties vooraf goedkeurde. De opening ligt bij het Nederlandse Stoomwezen (keuringsvoorschriften 1824, Dienst 1855, Stoomwet 1869): de keurmeester die door het mangat de ketel in kroop.

Wat artikel 55 AI Act eist sinds 2 augustus 2025, en artikel 92 sinds 2 augustus 2026

Hoofdstuk V van Verordening (EU) 2024/1689 verplicht aanbieders van modellen met systeemrisico tot evaluatie met adversariële tests, risicobeperking, incidentmelding aan het AI-bureau en cyberbeveiliging. Artikel 92 geeft de Commissie sinds 2 augustus 2026 de bevoegdheid om, na raadpleging van de AI-board, zelf een model te evalueren wanneer de informatie over de naleving tekortschiet of bij een onderzoek naar systeemrisico's, met toegang tot API's en broncode, en sinds diezelfde dag gelden de boetes van artikel 101: tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, naargelang welk bedrag hoger is. Het stuk legt uit waarom een evaluatie door het AI-bureau iets anders is dan een evaluator die permanent binnen zit, en welke drie elementen bepalen of zo'n toezegging iets waard is: reikwijdte van de toegang, publicatierecht en de vraag wie de evaluator betaalt.

Wat een Nederlandse afnemer hiermee doet

Voor bedrijven, ziekenhuizen en gemeenten die een frontier-model inbouwen, verschuift de vraag van beleid naar contract. Artikel 53 geeft integrerende aanbieders recht op documentatie, artikel 25 maakt een afnemer soms zelf aanbieder, en voor software die na 9 december 2026 in de handel komt telt de nieuwe productaansprakelijkheid mee. Het artikel sluit af met vijf vragen aan uw leverancier over externe evaluatie, van de omschrijving van de toegang tot een opschortingsrecht als het lab zijn toezegging intrekt.

Meer lezen
The Quantum Internet: Teleportation, Entanglement, QKD, PQC and Hybrid Security Strategies

The quantum internet will do something classical networks cannot do at all: distribute entanglement between cities, teleport quantum states, and detect interception at the protocol level. This explainer walks the whole stack for a legal and policy audience: teleportation, quantum key distribution over fiber and satellite, the NIST post-quantum standards, and the hybrid strategies that boards and ministries must adopt long before the network itself matures. The physics is subtle. The policy consequences are concrete and come with deadlines.

What Delft, The Hague and the Micius satellite have already demonstrated

The milestones are no longer thought experiments. In 2024, researchers entangled quantum processors in Delft and The Hague over 25 kilometers of ordinary underground telecom fiber, a genuine metropolitan quantum network link. China's Micius satellite has distributed quantum keys between ground stations 7,600 kilometers apart, securing a videoconference between Beijing and Vienna. The strategic significance of who builds and controls these networks is examined in the CNAS Entanglement Edge quantum networking report. Teleportation itself is routinely misread: it transfers a quantum state using entanglement plus a classical signal. No matter moves, nothing exceeds light speed, and the original state is destroyed.

Why the post-quantum deadlines exist years before the hardware

The urgency is cryptographic. A future quantum computer running Shor's algorithm breaks RSA and elliptic-curve encryption, and adversaries are already recording traffic to decrypt later, the harvest-now-decrypt-later attack. NIST answered in August 2024 with its first finalized post-quantum standards (ML-KEM, ML-DSA, SLH-DSA) and selected the code-based HQC in March 2025 as a future backup. Migration timelines from U.S. and European authorities cluster around 2030 to 2035. For long-lived data, interception already creates the confidentiality risk, because retained ciphertext may become readable later.

How layered security replaces the search for a single quantum fix

The central argument is architectural. Security in the quantum transition comes from hybrid strategies: classical plus post-quantum key establishment, AES-256 payload encryption, QKD only on high-value links where its trusted-node risks are consciously accepted, and crypto-agility as the governing design principle. The analysis closes with a concrete sequence for enterprises and governments: build the cryptographic inventory, triage data by confidentiality lifetime, write post-quantum requirements into procurement and audits, and run quantum-network pilots with candid trusted-node risk assessments. Read on to see how physics, standards, and statecraft interlock, and why the migration calendar is an obligation of today.

Meer lezen
FIPS 140-2 wordt na 21 september 2026 historisch: gevolgen voor inkoopeisen, de zorgplicht uit de Cyberbeveiligingswet en de PQC-routekaart bij Aanbeveling (EU) 2024/1101

Amerikaanse en Canadese federale instanties mogen onder FIPS 140-2 gevalideerde modules tot en met 21 september 2026 voor nieuwe systemen accepteren; daarna verliezen de resterende validaties hun actieve CMVP-status en verhuizen zij naar de historische lijst. Er gaat geen apparaat uit en geen sleutel wordt zwakker. Wat verandert is de status van een label dat in Nederlandse hostingcontracten, leveranciersbijlagen en specificaties voor sleutelbeheer al vijftien jaar als vast ijkpunt wordt gebruikt, zonder dat het hier ooit een juridische grondslag had.

Drie lezingen van dezelfde contractzin

De zin "de module is FIPS 140-2 Level 3 gevalideerd" laat zich vanaf 22 september 2026 op drie manieren lezen, met drie verschillende uitkomsten. Als doorlopende eis dat de module een geldig certificaat draagt, levert het verlies van de actieve status een tekortkoming op zonder dat er iets aan het product mankeert, waarna pas de vraag komt of er ook verzuim intreedt. Als momentopname bij contractsluiting is de bepaling formeel intact en materieel leeg. Als gelijkwaardigheidsnorm verschuift de vraag naar wat gelijkwaardig heet, en daar zwijgt het contract meestal over. Voor aanbestedende diensten komen daar de artikelen 2.76, 2.77 en 2.78b Aanbestedingswet 2012 bij, die inschrijvers ruimte geven om gelijkwaardigheid aan te tonen met certificaten of testverslagen; een exclusieve FIPS-eis wordt pas echt problematisch wanneer zij gelijkwaardig bewijs afsnijdt. Europa heeft inmiddels een eigen route: het EUCC-schema uit Uitvoeringsverordening (EU) 2024/482, van toepassing sinds 27 februari 2025 en gebouwd op Common Criteria.

Wat wel bindt, en wat deze week alleen advies was

De Cyberbeveiligingswet geldt sinds 15 augustus 2026 en artikel 21 lid 2 onder h van de NIS2-richtlijn vraagt om beleid en procedures voor cryptografie. Artikel 32 AVG vraagt om passende maatregelen, uitdrukkelijk rekening houdend met de stand van de techniek. Beide normen zijn techniekneutraal en beide binden nu al. Daartegenover leverde de eerste week van september drie Europese signalen op die geen van alle verplichtingen scheppen: de enquêteresultaten en de FAQ van DG CNECT bij de gecoördineerde PQC-routekaart van 2 september, de oproep van de G7 Cybersecurity Working Group van 3 september die het ANSSI opstelde en die post-quantumcryptografie in overheidsinkoop wil verankeren, en het uitblijven van een gepubliceerde ontwerptekst voor de aangekondigde Quantum Act.

Het cijfer, de mijlpalen en de bewaartermijn

Op 8 september 2026 publiceerde IonQ een resource-schatting voor het breken van 256-bits handtekeningen op elliptische krommen: 25,7 dagen met 19.397 fysieke en 1.457 logische qubits. Google Quantum AI kwam eerder op ongeveer 1.200 logische qubits voor dezelfde curve, al gaan beide studies uit van andere hardware-architecturen en aannames en toont geen van beide een bestaande machine — met de kanttekening dat IonQ zelf post-quantumdiensten verkoopt. De routekaart van de NIS-samenwerkingsgroep begint eind 2026 met nationale routekaarten, inventarisatie en pilots, en houdt daarna eind 2030 aan voor toepassingen met een hoog risico en 2035 voor systemen met een middelhoog of lager risico. Een medisch dossier moet twintig jaar bewaard blijven en een notariële akte veel langer, zodat de vertrouwelijkheidshorizon van die gegevens voorbij elke mijlpaal loopt. Het artikel eindigt met zes vragen voor de eerstvolgende contractronde.

Meer lezen
Quantum Computing Use Cases in 2026: Simulation, Optimization, Machine Learning, and Cryptanalysis Ranked by Maturity

Every technology wave reaches the moment when the buyer's question changes from "what is it?" to "what is it for?" Quantum computing reached that moment between Google's below-threshold error-correction result of December 2024 and the first error-corrected chemistry calculation of 2025. The answer has four parts, simulation, optimization, machine learning, and cryptanalysis, and they are far from equally ripe. This analysis maps all four families and separates demonstrated results from projections, because that separation is where sound strategy and sound regulation both begin.

Four use-case families at four levels of maturity

Simulating molecules and materials is the application nature itself argues for: chemistry is quantum-mechanical, so quantum simulation attacks the problem in its native language. Drug discovery, battery chemistry, and catalysts carry the largest societal upside and a strong theoretical case for quantum advantage on selected problems, with practical advantage still to be demonstrated. Optimization is the family where marketing runs furthest ahead of evidence; 2025 benchmarks show classical solvers still winning on portfolio and logistics problems. Quantum machine learning sits at the frontier where artificial intelligence meets quantum hardware, promising and unproven in equal measure.

Why cryptanalysis is a use case with a compliance deadline

Cryptanalysis is different in kind. Shor's algorithm makes today's public-key encryption mortal, and the harvest-now-decrypt-later strategy means long-lived secrets are already at risk, because adversaries can record ciphertext today and decrypt it when the hardware arrives. With NIST's post-quantum cryptography standards finalized in August 2024, migration has become a concrete security and governance obligation, and in a growing number of sectors and jurisdictions a binding legal one. This is the one quantum use case with a date attached, and it is the reason cryptographic inventories are climbing onto board agendas across regulated sectors.

How each family lands in a different regulatory lane

Simulation walks into healthcare regulation, optimization into financial supervision, quantum machine learning into AI governance, and cryptanalysis into export controls. Getting the maturity story right therefore determines which rules bind, when, and whom. The framework for that kind of disciplined, values-based assessment is set out in the Stanford RQT framework and its ten principles, which anchor this analysis.

The full article walks through the demonstrated results per family, from logical qubits and benchmark studies to barren plateaus and FIPS standards, and closes with a governance map that policymakers, general counsel, and quantum technology strategists can put to work today.

Meer lezen
Geopolitical Risk to Critical Raw Materials in Quantum Computing: Stanford GTG White Paper by Lee, Grotto and Kop

The quantum race is usually told in qubit counts and error rates. A 2025 Stanford GTG white paper by Min-Ha Lee, Andrew J. Grotto, and Mauritz Kop tells it as a story about minerals: the critical raw materials that every major quantum-computing hardware modality requires, and the short list of countries that control them.

Which materials every qubit technology needs

Strontium and ytterbium for neutral atoms, niobium for superconducting circuits, indium for bump-bonds, tantalum for oscillators, and helium-3 for the dilution refrigerators that cool it all to millikelvin temperatures. Every qubit modality carries its own mineral bill, and many inputs have supplier geographies measured in a handful of countries. About 90 percent of niobium is mined in Brazil alone, and China dominates both the mining and the processing of the rare-earth elements that quantum lasers, magnets, and optics consume. Add isotopically enriched silicon-28 and specialty photonics, and the bill of materials reads like a stress test of globalization.

How the authors score the choke points

The paper's contribution is a sector-specific risk methodology: score each material on supply-chain vulnerability, exploitability, and strategic impact, instead of relying on cross-sectoral national lists that blur what quantum computing needs. The exercise confirms the rare earths as critical and elevates a sleeper, high-purity molybdenum, which the report identifies as an under-examined enabler in the device and substrate supply chain. It is the same strategic terrain mapped in An LSI Test for Securing the Quantum Industrial Commons, now extended to the mineral layer.

Why China's 2024 and 2025 export controls make this urgent

The risk is already active. Building on its 2023 gallium and germanium controls and its 2024 antimony controls, Beijing tightened export controls in December 2024 and extended them in 2025 to bismuth, indium, molybdenum, tellurium, tungsten, and heavy rare earths, and prices for several of them spiked. The authors' warning cuts both ways: concentrated supply invites coercion, and unilateral controls invite self-sufficiency drives that fracture the very supply chains they aim to protect. Multilateral coordination, stockpiling, recycling, and diversified sourcing work best before an industry scales, and quantum is still, briefly, at that stage.

The full post walks through the methodology, the materials inventory, the 2024 and 2025 control wave, the follow-on Quantum Criticality Index research agenda, and why supply-chain concentration is becoming a standard due-diligence question for technology counsel.

Meer lezen
Wat je AI-leverancier met je prompts, data en output mag in 2026: training, geheimhouding en eigendom in het SaaS-contract

Een adviesbureau neemt een AI-assistent af als SaaS-dienst en de medewerkers plakken dagelijks klantstukken in het promptvenster. Drie maanden later vraagt een klant of zijn contract in het trainingsmateriaal van het model zit, en van wie de samenvatting is die hij kreeg. Het antwoord staat in drie clausules die in veel SaaS-contracten ontbreken of alleen in de versie van de leverancier staan. Dit artikel loopt ze langs, met de wettelijke laag eronder: artikel 28 AVG, artikel 1 Wet bescherming bedrijfsgeheimen en artikel 53 AI-verordening.

Wat de wet al regelt en waar zij ophoudt: AVG, Wet bescherming bedrijfsgeheimen en artikel 53 AI-verordening

Voor de persoonsgegevens die je invoert is de leverancier in de gebruikelijke SaaS-opzet verwerker, en eist artikel 28 AVG een verwerkersovereenkomst met verwerking uitsluitend op jouw instructies; traint de leverancier op diezelfde prompts voor een eigen doel, dan is hij daarvoor zelf verantwoordelijke met een eigen grondslag, en jouw contractuele instemming is geen toestemming van de betrokkenen. Voor stukken zonder persoonsgegevens telt de Wet bescherming bedrijfsgeheimen: informatie is pas een bedrijfsgeheim als de houder redelijke maatregelen heeft genomen om haar geheim te houden, en een contract dat hergebruik toestaat ondergraaft dat. Sinds 2 augustus 2025 verplicht artikel 53 AI-verordening aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden tot een openbare samenvatting van hun trainingscontent volgens het sjabloon van 24 juli 2025, voor oudere modellen uiterlijk op 2 augustus 2027; die samenvatting beschrijft het model in het algemeen en geeft geen uitsluitsel over wat er met jouw prompts gebeurt.

Drie clausules: training en hergebruik, geheimhouding, en van wie de uitvoer is

De eerste clausule verbiedt training en hergebruik van jouw invoer en uitvoer zonder aparte schriftelijke toestemming, definieert wat "geanonimiseerd" betekent, noemt de subverwerkers en legt de bewaartermijn van prompts vast. De tweede rekt het geheimhoudingsbeding op tot invoer, uitvoer en metadata, ongeacht markering, regelt verwijdering en logging, en beperkt inzage door personeel van de leverancier. De derde regelt de eigendom van AI-output contractueel, omdat de menselijke creatieve inbreng bij een korte instructie vaak te klein is voor auteursrecht, en koppelt daar een vrijwaring aan en de bevestiging hoe de aanbieder synthetische uitvoer machineleesbaar markeert volgens artikel 50, tweede lid, AI-verordening, van toepassing sinds 2 augustus 2026 met een overgangstermijn tot 2 december 2026 voor oudere systemen. Het artikel eindigt met vijf vragen voor deze week en de contractscan van AIRecht, die het contract per clausule groen, oranje of rood kleurt en een tegenvoorstel meegeeft.

Meer lezen
Nieuwe productaansprakelijkheid voor software: wat richtlijn (EU) 2024/2853 richting 9 december 2026 doet met exoneratie, bewijslast en AI-dekking

Op 9 december 2026 verstrijkt de termijn waarbinnen de lidstaten richtlijn (EU) 2024/2853 moeten hebben omgezet; de richtlijn ziet op producten die daarna in de handel worden gebracht of in gebruik worden gesteld. Zij noemt software uitdrukkelijk een product, en AI-systemen en hun updates vallen daaronder. Softwareschade viel ook eerder niet buiten het aansprakelijkheidsrecht, maar de discussie over het productbegrip is daarmee beslecht.

Wat de richtlijn wel en niet dekt

De reikwijdte is nauwer dan veel commentaar suggereert. Artikel 6 beperkt de vergoedbare schade tot overlijden, lichamelijk letsel en medisch erkende psychische schade, tot schade aan zaken die niet uitsluitend beroepsmatig worden gebruikt, en tot vernietiging of beschadiging van gegevens die niet beroepsmatig worden gebruikt. Een zaak met gemengd gebruik valt er dus wel onder, gegevens die mede beroepsmatig worden gebruikt niet. Schade aan het gebrekkige product zelf valt erbuiten, en artikel 6, eerste lid, onder b, sluit ook schade aan een samengesteld product uit wanneer het gebrekkige onderdeel daarin is geïntegreerd of daarmee is verbonden door de producent van dat samengestelde product, of onder diens zeggenschap. Zuivere vermogensschade van een onderneming loopt via het contract of het commune aansprakelijkheidsrecht. Richting een benadeelde natuurlijke persoon is de aansprakelijkheid dwingend; richting de zakelijke afnemer bepaalt de aansprakelijkheidscap wat er via vrijwaring en regres nog te halen valt.

Bewijs, verweren en de verzekeringskant

Artikel 9 laat de rechter bevelen dat de gedaagde relevant bewijs overlegt, begrensd door noodzakelijkheid en evenredigheid en met bescherming van vertrouwelijke informatie en bedrijfsgeheimen. Artikel 10 verbindt aan het uitblijven daarvan een weerlegbaar vermoeden van gebrekkigheid. Artikel 11, tweede lid, snijdt het verweer af dat het gebrek nog niet bestond bij het in de handel brengen wanneer de gebrekkigheid voortkomt uit een update, een gerelateerde dienst, een uitgebleven veiligheidsupdate of een substantiële wijziging binnen de zeggenschap van de producent; het ontwikkelingsrisicoverweer blijft daarnaast bestaan. Intussen meldt een analyse van het Center for Strategic and International Studies van 4 september 2026 dat Amerikaanse staatstoezichthouders meer dan tachtig procent van de door verzekeraars ingediende verzoeken hebben goedgekeurd om AI-gerelateerde schade uit te sluiten: een aandeel van de verzoeken, niet van alle polissen, en een Amerikaans gegeven.

Wat dit betekent voor uw contract

Artikel 6:192 lid 1 BW bepaalt dat productaansprakelijkheid niet contractueel kan worden uitgesloten of beperkt, en de richtlijn houdt dat verbod in stand. Zodra software onmiskenbaar binnen afdeling 6.3.3 van Boek 6 BW valt, werkt de gebruikelijke beperking tot twaalf maanden vergoeding niet meer tegenover een benadeelde natuurlijke persoon. Voor de zakelijke kant blijven het drie losse vragen: wat de cap beperkt, wat vrijwaring en regres opleveren, en wat een polis feitelijk dekt. Het artikel behandelt die punten en sluit af met zes vragen voor uw leverancier en uw makelaar vóór 9 december 2026.

Meer lezen
Eén incident, twee meldplichten: hoe de Cyberbeveiligingswet (24 uur) en de AVG (72 uur) sinds 15 augustus 2026 naast elkaar gelden bij een datalek

Sinds 15 augustus 2026 kunnen bij een cyberincident met persoonsgegevens twee wettelijke klokken naast elkaar lopen, elk vanaf de eigen kennisname. De Cyberbeveiligingswet vraagt van essentiële en belangrijke entiteiten binnen 24 uur een vroegtijdige waarschuwing aan het CSIRT en de bevoegde autoriteit, binnen 72 uur een melding en binnen een maand een eindverslag. De Algemene verordening gegevensbescherming vraagt van dezelfde organisatie, als verwerkingsverantwoordelijke, binnen 72 uur een melding aan de Autoriteit Persoonsgegevens en, bij een hoog risico, een mededeling aan de betrokkenen. Geen van beide wetten laat de andere wijken. Dit artikel legt de twee regimes naast elkaar, met de artikelen erbij.

Waarom de twee drempels niet samenvallen: het significante incident en de inbreuk in verband met persoonsgegevens

Artikel 25 Cyberbeveiligingswet noemt een incident significant als het de dienstverlening ernstig verstoort, financiële verliezen veroorzaakt of andere entiteiten aanzienlijke schade toebrengt. Persoonsgegevens staan niet in die definitie. Artikel 4, onderdeel 12, en artikel 33 AVG kijken juist alleen naar persoonsgegevens en naar het risico voor de mensen om wie het gaat. Een storing zonder datalek raakt alleen de Cyberbeveiligingswet; een gestolen laptop met een klantenbestand alleen de AVG; ransomware in een patiëntendossier kan onder allebei vallen zodra de zorg wordt verstoord en een risico voor betrokkenen waarschijnlijk is. De Cyberbeveiligingswet en de AVG beoordelen hetzelfde incident dus langs twee verschillende vragen, en elk antwoord heeft een eigen loket en een eigen toezichthouder.

Twee loketten en twee toezichthouders, en artikel 58 Cyberbeveiligingswet dat ze aan elkaar koppelt

De Cyberbeveiligingswet-melding gaat via het meldpunt van het NCSC naar het CSIRT en de sectorale bevoegde autoriteit; de AVG-melding gaat naar de Autoriteit Persoonsgegevens. Artikel 58 Cyberbeveiligingswet verbindt de twee: de bevoegde autoriteit werkt samen met de AP, stelt haar onverwijld in kennis als een overtreding van de zorg- of meldplicht een meldplichtig datalek kan inhouden, en legt voor die overtreding geen tweede boete op als de AP dezelfde gedraging al onder de AVG heeft beboet. Het artikel loopt ook de rol van leveranciers langs, met artikel 33 lid 2 AVG voor de verwerker en artikel 10 Cyberbeveiligingsbesluit voor de toeleveringsketen, en eindigt met het incidentprotocol dat beide beslisbomen op één A4 zet. Eén incidentprotocol met twee beslisbomen is wat een organisatie deze maand kan vastleggen, samen met de meldafspraken in haar leverancierscontracten.

Meer lezen
Quantum Superposition, Entanglement, and Tunneling Explained for Law and Policy

Every debate about quantum law eventually runs into three words of physics: superposition, entanglement, and tunneling. Together they explain why quantum computing will break today's public-key encryption, why properly implemented quantum communication can reveal interception through its error statistics, and why quantum sensors raise privacy questions long before large quantum computers exist. This explainer unpacks all three for a legal and policy audience, accurately and without the folklore.

Which recent experiments turned quantum theory into engineering fact

The physics is a century old, and the decisive experiments are recent. A 16-microgram sapphire crystal has been placed in a superposition of two vibration states at once, the heaviest "Schrödinger cat" prepared to date. Loophole-free Bell tests in 2015 observed correlations between entangled particles that no local hidden-variable model can reproduce, work crowned by the 2022 Nobel Prize in Physics. And in 2020, physicists first clocked how long ultracold atoms spend inside a barrier while tunneling through it: about 0.6 milliseconds, for a passage classical physics forbids outright. Quantum mechanics is now an engineering substrate, and the engineering keeps pushing the quantum-classical boundary outward year by year.

What each phenomenon means for encryption, networks, and sensing law

Each phenomenon carries its own governance consequence. Superposition, interference, and phase estimation together make Shor's algorithm work, and with it the harvest-now-decrypt-later threat: encrypted data copied today can be unlocked by a future quantum machine, which is why cryptographic migration deadlines exist now. Entanglement is the resource behind quantum networks and entanglement-based key distribution, and a future quantum internet whose infrastructure crosses borders will raise jurisdiction and interception questions. Tunneling sits inside the hardware itself, from flash memory to the Josephson junctions of superconducting processors, and inside a generation of quantum sensors with real dual-use potential. The stakes of getting this wrong were spelled out bluntly in Foreign Policy's warning about quantum computing.

Why lawmakers still have lead time on quantum technology

The essay's core claim is simple: these phenomena are the policy argument. Where AI governance had to be retrofitted onto deployed systems, quantum technology still offers lawmakers lead time. The full analysis walks through each phenomenon with the recent experimental evidence in hand, then lands the legal consequence: superposition sets the cryptographic migration clock, entanglement sets the network and jurisdiction agenda, and tunneling sets the hardware and sensing agenda. Read on to see how policymakers can use that lead time on cryptographic migration, network governance, hardware controls, and sensing risks.

Meer lezen
Ongeveer 240.000 chauffeurs dagen Uber op 2 september 2026 voor de rechtbank Amsterdam: de collectieve actie test artikel 22 AVG als aansprakelijkheidsnorm voor algoritmisch management

Op 2 september 2026 heeft Stichting Worker Info Exchange International bij de rechtbank Amsterdam een collectieve actie ingesteld tegen Uber namens ongeveer 240.000 chauffeurs uit Nederland, het Verenigd Koninkrijk, België, Frankrijk, Duitsland, Polen en Roemenië. De vordering gaat over de manier waarop Uber sinds 2020 het vaste beloningsmodel heeft vervangen door dynamische systemen die per rit de vergoeding en de toewijzing bepalen, en niet over de arbeidsrechtelijke status van de chauffeur. De stichting stelt dat die systemen uitsluitend geautomatiseerde besluiten zijn met aanmerkelijke gevolgen voor de chauffeur, in strijd met artikel 22 AVG, dat Uber historische chauffeursdata heeft gebruikt om het algoritme te trainen, en dat persoonsgegevens tussen augustus 2021 en november 2023 zonder de vereiste waarborgen buiten de Europese Unie zijn verwerkt. Gevorderd worden schadevergoeding voor gederfd inkomen en immateriële schade, beëindiging van de gewraakte werkwijze en maatregelen die herhaling voorkomen.

Waarom de vordering op artikel 22 AVG steunt en niet op het arbeidsrecht

Artikel 22 AVG geeft iedere betrokkene het recht niet te worden onderworpen aan een uitsluitend op geautomatiseerde verwerking gebaseerd besluit dat rechtsgevolgen heeft of hem anderszins in aanmerkelijke mate treft, behoudens de uitzonderingen van lid 2 en met de waarborgen van lid 3: menselijke tussenkomst, het recht een standpunt kenbaar te maken en het recht het besluit aan te vechten. Artikel 15 lid 1 sub h AVG geeft daarnaast recht op nuttige informatie over de onderliggende logica van zulke besluitvorming. Het gerechtshof Amsterdam paste die bepalingen op 4 april 2023 al toe in drie zaken tegen Uber en Ola, waaronder ECLI:NL:GHAMS:2023:796 over batched matching, upfront pricing en de dynamische tarieven; het hof oordeelde daar dat opeenvolgende ritprijs- en toewijzingsbesluiten de chauffeur financieel in aanmerkelijke mate treffen. Die procedures waren individuele informatievorderingen; de zaak van 2026 vraagt een verbod en schadevergoeding namens de hele groep.

De WAMCA als procesroute, en de trainingsdata als tweede grondslag

Het artikel legt uit hoe de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie en artikel 3:305a BW de procesroute vormen, met een exclusieve belangenbehartiger, een opt-out voor Nederlandse en een opt-in voor buitenlandse gedupeerden. Het beschrijft waarom de tweede grondslag — het trainen van het beloningsalgoritme op historische chauffeursgegevens — de zaak verbindt met de bredere vraag naar de rechtmatigheid van modeltraining op persoonsgegevens, waar doelbinding, minimale gegevensverwerking en de grondslagen van artikel 6 AVG samenkomen.

Wat de zaak betekent voor iedere organisatie die met algoritmes stuurt

Roosters die een model maakt, tarieven die per opdracht worden berekend, prestatiescores die bepalen wie werk krijgt en waarschuwingen die tot schorsing leiden, vallen in dezelfde categorie zodra zij uitsluitend geautomatiseerd tot stand komen. De Platformrichtlijn (EU) 2024/2831 moet uiterlijk op 2 december 2026 zijn omgezet en voegt transparantie- en toezichtplichten voor platformwerk toe; de AI-verordening rekent systemen voor werving, taaktoewijzing en evaluatie van werknemers tot bijlage III, waarbij profilering van natuurlijke personen de hoog-risicokwalificatie hoe dan ook in stand laat. Algoritmisch management krijgt met de WAMCA een collectieve procesroute, en de rechtbank moet nog beslissen of artikel 22 AVG als aansprakelijkheidsnorm standhoudt. Het stuk sluit af met de drie documenten die een organisatie nu moet kunnen tonen: een besluitenkaart, een tussenkomstprotocol en een trainingsdata-register.

Meer lezen