Drie routes voor hoog risico
Verordening (EU) 2026/1744, het Digitale Omnibus over AI, is op 24 juli 2026 gepubliceerd en trad op 27 juli in werking. De wijziging geeft delen van het high-risk regime twee verschillende toepassingsdata. Voor AI-systemen die via artikel 6, lid 2, en Annex III als hoog risico gelden, gaan hoofdstuk III, afdelingen 1, 2 en 3, vanaf 2 december 2027 gelden. Voor AI die via artikel 6, lid 1, onder Annex I valt, is dat 2 augustus 2028. De rechtstreekse Section A-route vereist dat AI een gereguleerd product of veiligheidscomponent is én dat een conformiteitsbeoordeling door een derde verplicht is. Machines zijn naar Section B verplaatst: daar gelden slechts enkele AI Act-bepalingen rechtstreeks en worden de materiële eisen via de Machineverordening ingevoerd. AI Act-classificatie hangt af van beoogd doel, gebruikscontext en de precieze productrechtelijke route.
Uitstel geldt per bepaling
De AI Act is als geheel niet opnieuw uitgesteld. Hoofdstukken I en II gelden in hoofdzaak sinds februari 2025, de GPAI-regels sinds augustus 2025 en transparantieverplichtingen hebben een eigen spoor. De Omnibus bepaalt bovendien dat aanbieders van bepaalde vóór 2 augustus 2026 op de markt gebrachte systemen voor synthetische audio, beelden, video of tekst uiterlijk 2 december 2026 de nodige stappen voor artikel 50, lid 2, zetten. Hoofdstuk VII, het governancekader van de AI Act, geldt sinds 2 augustus 2025. De vanaf 27 juli 2026 geldende artikelen 102 tot en met 110 zijn slotbepalingen die sectorale EU-wetgeving wijzigen. Een planning met één algemene “AI Act-datum” kan daarom verplichtingen missen die al lopen of eerder ingaan.
Het portfolio wordt het bewijs
Bedrijven hebben een versiegebonden portfoliokaart nodig. Die noemt per toepassing het beoogde doel, de gebruikers, Annex III-categorieën, relevante Annex I-wetgeving, plaatsing in Section A of B, model- en productversie, eerste marktintroductie en triggers voor herbeoordeling. Artikel 111 maakt ontwerpwijzigingen belangrijk: een significante verandering kan een bestaand high-risk systeem onder de volledige verplichtingen brengen. Contracten horen daarom te benoemen wie classificeert, wie technische informatie levert en wie nieuw gebruik of een ontwerpwijziging meldt. Een algemene leveranciersbelofte over compliance biedt daarvoor te weinig houvast. De high-risk implementatieroute moet herleidbaar blijven tot één functie, configuratie en datum, zodat inkopers, toezichthouders en getroffen personen kunnen zien welke waarborgen al gelden.
Meer lezen