Op 2 september 2026 heeft Stichting Worker Info Exchange International bij de rechtbank Amsterdam een collectieve actie ingesteld tegen Uber namens ongeveer 240.000 chauffeurs uit Nederland, het Verenigd Koninkrijk, België, Frankrijk, Duitsland, Polen en Roemenië. De vordering gaat over de manier waarop Uber sinds 2020 het vaste beloningsmodel heeft vervangen door dynamische systemen die per rit de vergoeding en de toewijzing bepalen, en niet over de arbeidsrechtelijke status van de chauffeur. De stichting stelt dat die systemen uitsluitend geautomatiseerde besluiten zijn met aanmerkelijke gevolgen voor de chauffeur, in strijd met artikel 22 AVG, dat Uber historische chauffeursdata heeft gebruikt om het algoritme te trainen, en dat persoonsgegevens tussen augustus 2021 en november 2023 zonder de vereiste waarborgen buiten de Europese Unie zijn verwerkt. Gevorderd worden schadevergoeding voor gederfd inkomen en immateriële schade, beëindiging van de gewraakte werkwijze en maatregelen die herhaling voorkomen.
Waarom de vordering op artikel 22 AVG steunt en niet op het arbeidsrecht
Artikel 22 AVG geeft iedere betrokkene het recht niet te worden onderworpen aan een uitsluitend op geautomatiseerde verwerking gebaseerd besluit dat rechtsgevolgen heeft of hem anderszins in aanmerkelijke mate treft, behoudens de uitzonderingen van lid 2 en met de waarborgen van lid 3: menselijke tussenkomst, het recht een standpunt kenbaar te maken en het recht het besluit aan te vechten. Artikel 15 lid 1 sub h AVG geeft daarnaast recht op nuttige informatie over de onderliggende logica van zulke besluitvorming. Het gerechtshof Amsterdam paste die bepalingen op 4 april 2023 al toe in drie zaken tegen Uber en Ola, waaronder ECLI:NL:GHAMS:2023:796 over batched matching, upfront pricing en de dynamische tarieven; het hof oordeelde daar dat opeenvolgende ritprijs- en toewijzingsbesluiten de chauffeur financieel in aanmerkelijke mate treffen. Die procedures waren individuele informatievorderingen; de zaak van 2026 vraagt een verbod en schadevergoeding namens de hele groep.
De WAMCA als procesroute, en de trainingsdata als tweede grondslag
Het artikel legt uit hoe de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie en artikel 3:305a BW de procesroute vormen, met een exclusieve belangenbehartiger, een opt-out voor Nederlandse en een opt-in voor buitenlandse gedupeerden. Het beschrijft waarom de tweede grondslag — het trainen van het beloningsalgoritme op historische chauffeursgegevens — de zaak verbindt met de bredere vraag naar de rechtmatigheid van modeltraining op persoonsgegevens, waar doelbinding, minimale gegevensverwerking en de grondslagen van artikel 6 AVG samenkomen.
Wat de zaak betekent voor iedere organisatie die met algoritmes stuurt
Roosters die een model maakt, tarieven die per opdracht worden berekend, prestatiescores die bepalen wie werk krijgt en waarschuwingen die tot schorsing leiden, vallen in dezelfde categorie zodra zij uitsluitend geautomatiseerd tot stand komen. De Platformrichtlijn (EU) 2024/2831 moet uiterlijk op 2 december 2026 zijn omgezet en voegt transparantie- en toezichtplichten voor platformwerk toe; de AI-verordening rekent systemen voor werving, taaktoewijzing en evaluatie van werknemers tot bijlage III, waarbij profilering van natuurlijke personen de hoog-risicokwalificatie hoe dan ook in stand laat. Algoritmisch management krijgt met de WAMCA een collectieve procesroute, en de rechtbank moet nog beslissen of artikel 22 AVG als aansprakelijkheidsnorm standhoudt. Het stuk sluit af met de drie documenten die een organisatie nu moet kunnen tonen: een besluitenkaart, een tussenkomstprotocol en een trainingsdata-register.
Meer lezen