Innovation, Quantum-AI Technology & Law

Blog over Kunstmatige Intelligentie, Quantum, Deep Learning, Blockchain en Big Data Law

Blog over juridische, sociale, ethische en policy aspecten van Kunstmatige Intelligentie, Quantum Computing, Sensing & Communication, Augmented Reality en Robotica, Big Data Wetgeving en Machine Learning Regelgeving. Kennisartikelen inzake de EU AI Act, de Data Governance Act, cloud computing, algoritmes, privacy, virtual reality, blockchain, robotlaw, smart contracts, informatierecht, ICT contracten, online platforms, apps en tools. Europese regels, auteursrecht, chipsrecht, databankrechten en juridische diensten AI recht.

Berichten met de tag cryptografie
NIST IR 8547 definitief (27 oktober 2026): RSA en ECC na 2030 deprecated en na 2035 niet meer toegestaan, en wat dat vraagt onder artikel 32 AVG, de Cyberbeveiligingswet en DORA

Op 27 oktober 2026 publiceerde NIST de definitieve versie van IR 8547, het Amerikaanse overgangsplan naar post-quantumcryptografie. Het rapport vervangt het concept van november 2024 en geeft RSA, ECDSA, EdDSA en Diffie-Hellman een vaste einddatum binnen de Amerikaanse standaarden: na 2030 deprecated, na 2035 niet meer toegestaan. Bijna tien jaar nadat het CWI in Amsterdam en Google de eerste botsing in SHA-1 lieten zien, staat ook dat oude hashalgoritme erin, met een eigen einddatum na 2030.

Welke data IR 8547 vastlegt voor RSA, ECC en de vervangers

Deprecated betekent volgens NIST dat een algoritme nog mag worden gebruikt, maar dat de eigenaar van de gegevens het risico moet beoordelen en zelf moet besluiten of hij doorgaat. Als vervangers noemt het rapport ML-KEM voor sleuteluitwisseling, met ML-KEM-768 als aanbevolen standaard, en ML-DSA, SLH-DSA, LMS en XMSS voor handtekeningen. HQC volgt als tweede sleuteluitwisselingsschema. Hybride sleuteluitwisseling kan FIPS 140-gevalideerd worden als zij een goedgekeurde compositietechniek gebruikt en ten minste één invoer uit een goedgekeurd schema komt, en aan de overige validatie-eisen voldoet. Federale systemen met de hoogste gevoeligheid moeten onder Executive Order 14412 en memorandum M-26-15 al uiterlijk 31 december 2030 post-quantum sleuteluitwisseling gebruiken en uiterlijk 31 december 2031 post-quantumhandtekeningen.

Hoe de Amerikaanse data doorwerken in de AVG, de Cyberbeveiligingswet en DORA

Voor Nederlandse organisaties komt het rapport binnen via drie bepalingen die naar de stand van de techniek verwijzen: artikel 32 AVG, de cryptografie-eis in artikel 21 van NIS2, die sinds 15 augustus 2026 via de Cyberbeveiligingswet geldt, en artikel 6 van de DORA-norm voor ICT-risicobeheer. Een formele NIST-status maakt het lastiger om na 2030 vertrouwelijke gegevens met lange bewaartermijnen nog uitsluitend met RSA te beschermen zonder gedocumenteerde risicoafweging. De Rijksbrede Quantumstrategie van 5 oktober 2026 kiest dezelfde ijkpunten: eind 2030 voor gebruiksscenario's met een hoog risico en eind 2035 voor het gemiddelde risico, met het lage risico voor zover mogelijk.

Wat dit betekent voor ICT-contracten die nu worden gesloten

Contracten van vijf jaar of langer lopen door het venster van 2030 heen. Vijf afspraken kunnen naar IR 8547 verwijzen: een cryptografische opgave, een migratietoezegging, een regeling voor statuswijzigingen van algoritmen, een validatieverklaring met het bereik van het certificaat en een exitbepaling voor systemen die geen post-quantumcryptografie aankunnen. Voor patiëntendossiers, notariële aktes en andere gegevens die na 2035 nog vertrouwelijk moeten zijn, bepaalt die planning of verkeer van vandaag later leesbaar wordt.

Meer lezen
Het register komt voor de plicht: de Cyberbeveiligingswet en de grenzen van één inventarisatie

Op 15 augustus 2026 zijn de Cyberbeveiligingswet (Staatsblad 2026, 187) en het Cyberbeveiligingsbesluit (Staatsblad 2026, 189) in werking getreden. Nederland zet daarmee NIS2 om in nationaal recht, en de sectoren zijn ruimer getrokken dan onder de oude Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen: zorg, onderzoek, afvalwater, digitale dienstverlening en delen van de maakindustrie komen in beeld. Of een concrete organisatie werkelijk essentiële of belangrijke entiteit is, hangt af van de wettelijke definitie en het omvangscriterium, niet van de sector alleen. Voor wie eronder valt, is het vaak de eerste keer dat een sectorale toezichthouder op dit terrein meekijkt.

De zorgplicht begint bij een lijst

De aandacht gaat doorgaans naar de meldtermijnen en de bestuurdersaansprakelijkheid. Operationeel zwaarder wegen de bepalingen in het midden van het besluit. Artikel 16 verlangt beleid voor het beheer van assets, artikel 13 beleid over het gebruik van cryptografie, en de artikelen 10 en 11 beveiliging van de toeleveringsketen en van verwerving, ontwikkeling en onderhoud. Dat zijn vier zelfstandige verplichtingen die wel bij hetzelfde gegeven beginnen: wat heeft u, waarmee is het versleuteld, wie leverde het, en wat is er sindsdien veranderd. Voor cloud-, datacenter-, managed-service- en platformdiensten wijst artikel 4 van het besluit door naar Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2690; dat werkt per hoedanigheid, zodat beide regimes naast elkaar kunnen gelden voor een organisatie die meerdere rollen vervult. Zonder een betrouwbaar antwoord op de eerste vraag zijn de andere drie alleen op papier te beantwoorden — en een cryptografische inventarisatie laat zich, anders dan een beleidsvoornemen, feitelijk toetsen. Één gecombineerd register is daarbij een aanbevolen implementatiemodel, geen voorgeschreven vorm.

Verwante registers, verschillende rechtsgronden

De spreiding maakt het scherper. De Cyberbeveiligingswet stelt de vraag op entiteitsniveau. De Cyber Resilience Act stelt haar op productniveau in twee stappen: de meldverplichting van artikel 14 geldt vanaf 11 september 2026, de overige hier relevante fabrikantsverplichtingen — waaronder de softwarestuklijst — pas vanaf 11 december 2027; hoofdstuk IV van de verordening geldt al sinds 11 juni 2026. Het derde niveau is niet wettelijk maar contractueel, waar afnemers leveranciers verplichten hun cryptografie tijdig te kunnen vervangen. Die verzamelingen zijn niet identiek: een softwarestuklijst hoort bij het productdossier van een fabrikant, een inventaris bij de middelen van een entiteit, en ze overlappen alleen gedeeltelijk. Wat zich wél laat delen zijn de identificatoren. Wie per aanleiding een nieuwe lijst met eigen sleutels laat maken, houdt drie verzamelingen over die niet meer op elkaar te leggen zijn.

Waar AI-systemen buiten het register vallen

Een klassieke inventarisatie gaat over dingen met een versienummer en een eigenaar. Bij AI-systemen zit het model bij een aanbieder, veranderen de gewichten zonder dat de afnemer het merkt en loopt de afhankelijkheid via een API. Artikel 15 van de AI-verordening stelt voor hoog-risicosystemen eisen aan nauwkeurigheid, robuustheid en cyberbeveiliging. Dat een aanbieder daarvoor moet weten welke componenten die eigenschappen dragen, staat er niet met zoveel woorden; het is de praktische lezing van AIRecht. Onder die lezing is het dezelfde veronderstelling als in artikel 16 van het besluit, maar aan de andere kant van de keten. Het artikel werkt zes controlevragen uit waarmee een organisatie kan vaststellen of haar register een toezichtvraag overleeft, en laat zien waarom die vraag uiteindelijk niet administratief is maar publiek: bij drinkwater, ziekenhuizen en onderzoeksdata wordt de hersteltijd bepaald door wat de organisatie vooraf van zichzelf wist.

Meer lezen