Wat het Derde Circuit op 29 september 2026 besliste
Het Amerikaanse hof van beroep voor het Derde Circuit heeft op 29 september 2026 de uitspraak bevestigd in de zaak die Thomson Reuters, eigenaar van Westlaw, sinds 2020 voert tegen Ross Intelligence. Ross trainde een AI-zoekmachine voor juristen met materiaal dat volgens Thomson Reuters was afgeleid van de headnotes van Westlaw, de korte redactionele samenvattingen bij uitspraken. Het hof verwierp volgens Reuters en PYMNTS het beroep van Ross op fair use. De motivering is verzegeld. Het gaat om de eerste uitspraak van een Amerikaans hof van beroep over AI-training en auteursrecht, en om een niet-generatief systeem dat concurreerde met de bron waarop het was getraind. Ross had zijn platform al in januari 2021 gesloten vanwege de proceskosten.
Hoe het Nederlandse en Europese recht dezelfde vraag benadert
Volgens artikel 11 Auteurswet bestaat er geen auteursrecht op rechterlijke uitspraken. Wat een uitgever toevoegt, zoals noten, samenvattingen en registers, kan wel beschermd zijn als het een eigen intellectuele schepping is. Daarnaast beschermt de Databankenwet substantiële investeringen in juridische databanken. Europa kent geen fair use. De ruimte voor training zit in de uitzondering voor tekst- en datamining van artikel 15o Auteurswet. Die vereist rechtmatige toegang en geldt niet als de rechthebbende een passend voorbehoud heeft gemaakt, bij online inhoud machineleesbaar. Een contractueel verbod op AI-training in abonnementsvoorwaarden is een afzonderlijk mechanisme dat de abonnee als contractpartij bindt. De ruimere uitzondering van artikel 15n geldt alleen voor wetenschappelijk onderzoek door onderzoeksorganisaties en erfgoedinstellingen.
Voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden komt daar artikel 53 AI Act bij: sinds 2 augustus 2025 moeten zij een auteursrechtbeleid voeren en een openbare samenvatting van hun trainingsinhoud publiceren, ongeacht waar zij trainden. Voor modellen die al vóór die datum op de markt waren, loopt de overgangstermijn tot 2 augustus 2027. De Commissie kan sinds 2 augustus 2026 boetes opleggen.
Waarom dit Nederlandse legal-tech en afnemers raakt
De uitspraak kan de licentiekosten en toetredingsdrempels verhogen voor wie op de redactionele laag van juridische informatie wil trainen. Hoe ver dat reikt, blijft onzeker zolang de motivering verzegeld is. Open data van de Rechtspraak bieden een alternatief, met als beperking dat slechts een deel van de uitspraken wordt gepubliceerd. Het artikel bespreekt de geschiedenis van Wheaton v. Peters (1834), de Europese regels en vijf vragen voor ontwikkelaars en afnemers, waaronder wie in het contract het risico van een inbreukclaim over trainingsdata draagt.
Meer lezen